Το Βραζιλία – Μαρόκο μας έδειξε κάτι που το ίδιο το ποδόσφαιρο αρνείται να παραδεχθεί.
Η «Σελεσάο» του 2026 δε μοιάζει με τη Βραζιλία που ξέρουμε. Έχει ταλέντο, έχει το όνομα και φυσικά έχει την ιστορία. Αυτό που δεν έχει πια είναι εκείνη η αίσθηση πως η διαφορά από τους αντιπάλους της είναι αγεφύρωτη. Και αυτό δεν είναι αδυναμία της Βραζιλίας, αλλά η νέα πραγματικότητα του ποδοσφαίρου.
Το σύστημα παράγει την «αχίλλειο πτέρνα» του
Είδαμε λοιπόν ένα Βραζιλία – Μαρόκο που είχε ως μεγάλο φαβορί τη «Σελεσάο», κυρίως όμως λόγω του ονόματος της. Το ρόστερ της είχε κάποια ισχυρά ονόματα, όμως δεν υπερτερούσε τόσο σε ποιότητα από αυτό του Μαρόκο.
Το ποδόσφαιρο έχει αλλάξει, τα χρήματα που έχουν μπει στο άθλημα είναι αμέτρητα, το scouting έχει γίνει παγκόσμιο, ενώ η τακτική εξέλιξη είναι ασταμάτητη. Το αποτέλεσμα είναι πως οι ομάδες πλέον μοιάζουν όλο και περισσότερο μεταξύ τους, γεγονός που οδηγεί στη διαπίστωση πως το ατομικό ταλέντο γίνεται πιο σπάνιο, αλλά και πιο καθοριστικό από ποτέ.
Συνεπώς, είναι πράγματι παράδοξο πως όταν όλοι επενδύουν στο σύνολο, τόσο πιο πολύτιμος γίνεται αυτός που αρνείται να υπακούσει στο σύστημα. Σε ένα ορθολογικό τακτικό πλάνο, η επιλογή του Βινίσιους να κάνει προσποίηση και να εκτελέσει θα ήταν λανθασμένη. Η πραγματικότητα είναι πως αν το σουτ του είχε μπλοκαριστεί από την αντίπαλη άμυνα θα τον λέγαμε ατομιστή. Ωστόσο, αν ο Βινίσιους δεν είχε πάρει το ρίσκο, η Βραζιλία δεν θα είχε σκοράρει.
Το Μαρόκο είναι η απόδειξη πως το σύγχρονο ποδόσφαιρο δουλεύει. Χωρίς να στηρίζεται στους αστέρες, έχοντας πειθαρχία και στοχευμένη τακτική προσέγγιση, έφτασε να παίζει ισότιμα με τη Βραζιλία. Αυτό δεν είναι τυχαίο και σίγουρα δεν είναι μικρό κατόρθωμα. Είναι όμως και η καλύτερη απάντηση στο ερώτημα γιατί το ατομικό ταλέντο έχει γίνει τόσο πολύτιμο. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Γιατί όταν όλοι παίζουν σωστά, ο μόνος που μπορεί να σπάσει την ισορροπία είναι αυτός που μπορεί να κάνει κάτι που κανείς άλλος δεν μπορεί. Η Βραζιλία δεν ηττήθηκε γιατί είχε τον Βινίσιους, σκεφτείτε να είχε 2-3 ακόμη σαν αυτόν.
Η όλη υπόθεση θυμίζει λίγο την ιστορία με τον γυμναστή του Γκάρεθ Μπέιλ στο σχολείο. Όταν ο μετέπειτα σταρ του γκολφ έπαιζε στο σχολικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, ο τότε γυμναστής του δεν του επέτρεπε να χρησιμοποιεί το καλό του πόδι για να υπάρχει ισορροπία στο παιχνίδι. Στη λογική του σχολείου είχε νόημα, όμως στη λογική του ποδοσφαίρου είναι ένα έγκλημα κατά του θεάματος.
Στην ουσία, το σύγχρονο ποδόσφαιρο παράγει τη δική του «αχίλλειο πτέρνα». Περιορίζει το ατομικό ταλέντο και συνάμα τις ατομικές ενέργειες, όμως παράλληλα εξαρτάται από αυτό (και από αυτές) για να κριθούν τα παιχνίδια. Οι παίκτες που αντέχουν το βάρος της ευθύνης ξεχωρίζουν και αν αναλογιστούμε το ρίσκο που παίρνουν, οφείλουμε τουλάχιστον να τους το αναγνωρίσουμε. Τα έχει άλλωστε και ο σοφός ελληνικός λαός, δοκάρι και μέσα είσαι θεός, δοκάρι και έξω είσαι άχρηστος.
Το ερώτημα που προκύπτει από όλα αυτά είναι το εξής. Αν το ατομικό ταλέντο είναι τόσο σπάνιο και τόσο καθοριστικό, γιατί το ίδιο το άθλημα το περιορίζει;
